Bài mới

Nhận xét mới

Showing posts with label tho. Show all posts
Showing posts with label tho. Show all posts

Thơ dâng

Thơ dâng, bài số 35

Nơi ấy trí bất khuất, đầu ngẩng cao;
Nơi ấy hiểu biết tự do phóng dật;
Nơi ấy thế giới không bị thành trì cổ hủ, hẹp hòi phân chia thành mảnh nhỏ;
Nơi ấy tiếng nói phát ra từ sự thật thẳm sâu;
Nơi ấy nỗ lực không ngừng vươn tìm tuyệt đối;
Nơi ấy suối lý trí trong veo lượn khúc không lạc lối vào bãi cát ủ dột, hoang vu của tập quán khô cằn, cứng nhắc;
Nơi ấy, Cha dẫn tâm trí con vào hành động, vào suy tư mở rộng luôn luôn.
Trong vòm trời tự do ấy, xin cho quê hương con bừng tỉnh, Cha ơi.

Tagore
Bản dịch của Đỗ Khánh Hoan

Ghi chú: tôi đọc thấy bài thơ của Tagore này bằng tiếng Anh trên facebook, và tôi tra Google ra bản dịch tiếng Việt của Đỗ Khánh Hoan ở thivien.net.

Gitanjali, No 35

Where the mind is without fear and the head is held high
Where knowledge is free
Where the world has not been broken up into fragments
By narrow domestic walls
Where words come out from the depth of truth
Where tireless striving stretches its arms towards perfection
Where the clear stream of reason has not lost its way
Into the dreary desert sand of dead habit
Where the mind is led forward by thee
Into ever-widening thought and action
Into that heaven of freedom, my Father, let my country awake

Tagore


Thú nhàn

                            Lẩn thẩn ngày qua lại tháng qua,
                            Một năm xuân tới một phen già.
                            Ái ưu vằng vặc trăng in nước,
                            Danh lợi lâng lâng gió thổi hoa.
                            Án sách vẫn còn án sách cũ,
                            Nước non bạn với nước non nhà.
                            Cuộc cờ đua chí dù cao thấp,
                            Ta muốn thanh nhàn thú vị ta.
                                  Nguyễn Bỉnh Khiêm


Văn Cao: Linh cầm tiến

Linh cầm tiến

Em quỳ lạy dâng cầm
Tạ lòng người sương gió
Sau giờ phút giao thân
Đầm đìa hàng lệ nhỏ
Nhạc công ơi! Buồn làm chi
Cầm tương tiến chàng giữ gìn hộ thiếp
Gạt ngàn sầu trà mi khuyên hồ điệp
Áo vương tôn mà thượng dạ biên thùy
Chàng ra đi cao xanh làm di bóng
Nới rộng dáng chân người
Em Chương đài đọa lạc xác hoa tươi
Bến Ngự phù sa thương thệ thủy
Non yên hào nguyệt ấp tương tư
Tâm sự chừ như trường giang vũ khúc
Lãng đãn sương buông cổ độ mờ
Tâm sự tờ mây thêu ảo mộng
Trần gian truyền kiếp của oan khiên
Buổi tiễn đưa hò hẹn gió lâm tuyền
Kiến trúc lại nhịp nhàng đường hạnh phúc
Cúi xin liễu dương thổn thức
Trầm hương đình bâng khuâng
Cúi dâng xác gỗ đàn thơm

Đời em phải lúc
Rợn âm ba dây nhỏ máu loan hoàng
Tình đàn chung thủy
Lời đàn rồi an ủy lúc chàng đau
Tuy phận đàn mỏng mảnh cũng đừng sầu
Ai giữ nổi được chiếc bình phỉ thúy?
Khách chơi đàn lụy
Kẻ dâng đàn tri kỷ một ngày vui
Rồi mai sau thế kỷ khác ngậm ngùi
Tấu nhạc điệu của chàng cung số mệnh

Mão triều thiên! Mão triều thiên!
Ôi hoài vọng hoa niên

Danh chung kiếp anh hồn vui sự nghiệp
Cung thương hờn giọng thiếp
Cung bắc đau tiếng chàng
Đàn tự tình duyên kết lấy dây than
Đàn kể thời gian
Đàn xây phong cảnh
Nhẹ hơn là đàn thở gió pha sương
Hồn nhớ khơi thương mang mầu tâm ảnh
Đem bốn màu châu ngọc ngát hoa hương
Đàn thành hung quỷ những đêm hầu ma túy
Khoái lạc đưa hương thương nữ lượn quanh mình
Em không mong, vì đàn sẽ siêu hình
Ra đường thánh tạo nên đường ánh sáng
Em dâng chàng, kìa khói nhà thấp thoáng
Sáng lên rồi xóm cỏ ngỏ đường mong
Chiếc linh cầm thu vũ trụ trong lòng
Chàng cấu tạo nhạc tân kỳ, chàng nhé!
Em dâng chàng, này hồn em nhỏ bé
Phận xiêm hài đơn lẻ cúi đầu van!

1939
(Doãn Tòng sưu tầm)
[Chép theo Thơ Văn Cao,  Doãn Tòng tuyển chọn
, NXB Đồng Nai 1996]

Làm người nổi tiếng

Làm người nổi tiếng

Hay ho gì mà làm người nổi tiếng.
Điều đó không nâng bạn cao lên.
Lo làm chi cất hồ sơ tích trữ,
Trước bản thảo của mình run rẩy kêu rên.

Mục đích sáng tạo là đem mình dâng hiến,
Đâu phải tiếng ồn ào hay sự thành công.
Thật nhục nhã khi mình vô giá trị,
Lại thành lời đàm tiếu của đám đông.

Nhưng hãy sống chẳng tự xưng tự huyễn,
Sống làm sao để khi đến cuối cùng
Nghe thấu lời tương lai đang kêu gọi,
Gửi tình yêu vào vũ trụ mênh mông.

Cũng cần phải bỏ lửng vài quãng trống
Trong số phận mình, không phải giữa văn thơ,
Những đoạn, những chương của một đời ta sống
Nguệch ngoạc gạch ra ghi dấu bên lề.

Và hãy sống chôn vùi vào quên lãng,
Giấu bước chân mình trong im lặng vô danh,
Như cảnh vật giấu mình trong sương khói,
Đâu thấy gì giữa mờ ảo vô minh.

Những kẻ khác sẽ lần theo dấu vết
Nối gót ta trên đường của ta đi,
Nhưng tự ta, ta chẳng cần phân biệt
Thất bại – thành công, nào có khác nhau chi?

Và không được, dù một giây ngắn ngủi
Từ bỏ niềm tin, phản bội chính ta,
Không lụi tàn, chỉ sống không lụi tàn, chỉ sống
Không lụi tàn cho đến lúc đi xa.

Boris Pasternak

Bản dịch của Nguyễn Đình Đăng


KHÔNG ĐỀ GỬI MÙA ĐÔNG

Dường như ai đi ngang cửa,
Hay là ngọn gió mải chơi?

Chút nắng vàng thu se nhẹ,
Chiều nay,
Cũng bỏ ta rồi.

Làm sao về được mùa đông?
Chiều thu - cây cầu...
Đã gãy.

Lá vàng chìm bến thời gian,
Đàn cá - im lìm - không quẫy.

Ừ, thôi...
Mình ra khép cửa,
Vờ như mùa đông đang về!

Thảo Phương



Bí ẩn của làn nước

Đây là bài thơ tôi làm cách đây hơn chục năm. Bài thơ này tôi làm khi đọc truyện ngắn Bí ẩn của làn nước của Bảo Ninh. Bây giờ xem lại các bài thơ ngày xưa đấy, tôi nhận thấy phần lớn những bài thơ tôi làm đều nhân đọc một cái gì đấy, xem một cái gì đấy hay nghe một cái gì đấy. Hóa ra cũng có một thời dễ xúc động và tôi chỉ biết làm thơ khi đọc, xem hay nghe một cái gì đấy, thiếu chúng là tịt. Giờ nhìn lại cũng thấy buồn cười. Có thể ngày xưa đã buồn cười rồi, nhưng lúc đấy không nhận ra. Vài năm nữa có khi đọc lại những dòng chữ này cũng lại thấy buồn cười. Nếu cuộc đời là những chuỗi cười bất tận thì rất may mắn. Và cũng may mắn chưa phải là homo sentimentalis. Giờ đây tôi không còn nhớ truyện ngắn của Bảo Ninh như thế nào, may là hồi đấy tôi đã cẩn thận ghi lại chú thích, không thì hôm nay cũng chịu không thể biết được ngọn nguồn bài thơ. Hóa ra người xưa đọc sách đề thơ cũng không phải là một điều gì đáng phải ngạc nhiên.

Bí ẩn của làn nước

Có những nỗi đau không thể nói lên lời
Đành câm lặng theo cùng năm tháng
Dẫu dòng sông cứ chảy hoài ra biển lớn
Có bao giờ con nước cạn lòng khơi

Nỗi đau này mãi mãi chẳng thể nguôi
Cũng chẳng thể cùng ai chia sẻ
Năm tháng trôi qua nỗi đau còn giằng xé
Muốn khóc òa lên sao nước mắt nghẹn trào

Chỉ có dòng sông thấu được nỗi đau
Cứ thắt ruột vật vã hoài con sóng
Bao người đi qua soi bóng mình đáy nước
Mặt chập chờn nào cảm được dòng đau

Dòng sông ơi, sao cứ giấu mãi sâu
Cứ lặng lẽ đêm ngày quằn quại
Phù sa chở đắp bồi bao bến bãi
Mà vết thương lòng chẳng thể nguôi ngoai

Đông A

Nhân đọc Ba kiếp lang thang

Bài thơ này tôi làm cách đây cũng hơn cả chục năm. Hôm nay chợt nhớ lại và thấy cũng ly kỳ là có lúc mình cũng làm được thơ.

Nhân đọc Ba kiếp lang thang

Gần hết cuộc đời mới tỉnh sao
Hoài chi vang vọng thưở xưa nào
Mười hai tháng sáu dây tơ đứt
Nhạc hết say rồi khúc gượng chao

Giang Nam người cũ đành quên hẹn
Xiêm áo mong manh rút sợi thương
Phách lạc từ đây thành lạc phách
Dương tầm tiên đoạn tuyệt Tầm dương

Liêu trai rờn rợn màu lê huyết
Lất phất mưa giăng trắng tóc xanh
Bạc mệnh đảo điên đời mệnh bạc
Canh tàn rượu đắng vị tàn canh

Lá thư ngày trước phai màu mực
Đời vắng em rồi khóc kiếp ai
Trống mặt xang xừ hề mặt trống
Người ghê nhịp loạn ngụt ghê người

Âm ba gờn gợn đâu rung nữa
Gắng gượng cuồng ca chuếch choáng đau
Lưu lạc tha hương trơ lệ phách
Rạc rài ý cạn lấp mồ sâu

Đông A
5/9/95