Tin không hay

Báo Thanh niên đưa tin nhà báo Hoàng Khương vừa bị khởi tố và bắt tạm giam. Năm mới vừa sang đã có tin không hay rồi. Cách đây ít lâu tôi có viết cách nhìn của tôi về chuyện nhà báo Hoàng Khương. Giờ nghĩ phân vân không biết bài viết có quá nghiêm khắc không? Phân vân không biết có phải tại vì không thu thẻ nhà báo nên dẫn tới chuyện hôm nay không? Phân vân không biết có phải vì một số người tưởng điều 100 của bộ luật tố tụng hình sự, mà không biết điều 101 ngay sau đấy nên dẫn tới chuyện hôm nay? Giờ xem ai có thể giỏi cãi đây?

Đám kền kền rỉa xác chết bao giờ cũng giỏi và ầm ĩ, nhưng chỉ cần con chó đớp gió cho một phát là cả bầy cụp đuôi lặng thinh bay mất. Đấy là đặc điểm có thể quan sát thấy trong tự nhiên.

PS:
Tội đưa hối lộ có nhất thiết phải có bằng chứng vụ lợi không? Bộ Luật Hình sự của Việt Nam quy định tội đưa hối lộ theo chỉ dấu của tội nhận hối lộ (điều 289), có nghĩa là nếu tội nhận hối lộ đã định hình thì chủ thể đưa hối lộ tạo thành tội đưa hối lộ, bởi vì tội nhận hối lộ không thể có nếu không có chủ thể đưa hối lộ. Điều 279 của Bộ Luật Hình sự quy định: "Người nào lợi dụng chức vụ, quyền hạn, trực tiếp hoặc qua trung gian đã nhận hoặc sẽ nhận tiền, tài sản hoặc lợi ích vật chất khác dưới bất kỳ hình thức nào có giá trị từ hai triệu đồng đến dưới mười triệu đồng hoặc dưới hai triệu đồng nhưng thuộc một trong các trường hợp sau đây để làm hoặc không làm một việc vì lợi ích hoặc theo yêu cầu của người đưa hối lộ, thì bị phạt tù từ hai năm đến bảy năm". Như vậy có thể thấy tội nhận hối lộ được xác quyết không nhất thiết phải có yếu tố vụ lợi, mà chỉ cần "theo yêu cầu của người đưa hối lộ" là đủ, bất kể yêu cầu đó có tạo ra lợi ích cho người nhận lẫn người đưa hay không. Do vậy khi tội nhận hối lộ đã xác định thì người đưa hối lộ phạm vào tội đưa hối lộ, không phụ thuộc vào chuyện đưa hối lộ đấy có mang lại lợi ích nào không cho anh ta.

Đôi khi tôi cảm thấy nhiều luật sư không hiểu chính xác luật, không những đã tư vấn không đúng cho thân chủ khiến thân chủ lựa chọn hành xử không có lợi cho mình, mà còn tạo ra những hiểu biết không chính xác về pháp luật cho nhiều người khác.

Vậy hành vi của nhà báo Hoàng Khương có gây nguy hiểm cho xã hội không? Có. Thứ nhất, nó phá vỡ thiết chế pháp luật của quốc gia. Thứ hai, nó gây tổn hại nhất định cho xã hội. Để đào tạo được một chiến sĩ công an, xã hội đã phải bỏ ra những chi phí nhất định. Chuyện đặt bẫy hay gợi ý để nhận hối lộ đã tạo ra tổn thất về những chi phí đấy. Chuyện không đơn thuần đã là làm trong sạch lực lượng công an, bởi vì chuyện đó không giải quyết được những nguyên nhân cốt lõi. Chuyện này cũng giống như chuyện đặt bẫy dùng gái đẹp để quyến rũ nhà sư phạm giới. Nhà sư phạm giới, tất nhiên là phạm giới, không biện hộ được, nhưng nếu không đặt bẫy thì chưa chắc nhà sư đã phạm giới. Chỉ vì tu tập của nhà sư chưa đủ, và đặt bẫy chính là tạo một chướng nghiệp. Lỗi sẽ không chỉ do chính nhà sư, mà còn chính do người đã đặt bẫy đã hủy hoại công quả tu tập của nhà sư. Mặt khác, nếu xã hội chấp nhận những hành vi vượt qua ranh giới của luật pháp nhân danh công bằng, xã hội, hay số đông thì sẽ lặp lại chính vấn đề trong Tội ác và hình phạt. Vấn đề rất kinh điển. Nếu đã không thể nhân danh công bằng hay xã hội để giết một kẻ xấu xa như trong Tội ác và hình phạt, thì cũng không thể nhân danh lợi ích của xã hội hay làm trong sạch lực lượng công an để biện hộ cho hành vi vượt quá giới hạn cho phép của luật pháp. Ở trong những tình thế nhất định, chỉ có thể dùng cận nhân tình để thể tất thôi. Nhưng khi đã buộc phải sử dụng tới luật pháp thì cận nhân tình cũng không còn dùng được nữa.

Tôi nghĩ chính những người đã không tước thẻ nhà báo đã đẩy nhà báo Hoàng Khương vào vòng lao lý. Bởi vì một khi cơ sự đã xảy ra thì những người có liên quan phải đặt cho mình câu hỏi: định giải quyết chuyện xảy ra bằng cận nhân tình hay bằng luật pháp? Nếu đã chọn giải pháp luật pháp thì sự việc hôm nay tất nhiên là một chuyện dĩ nhiên.